Lessons from Hungary’s vote and Orbán’s defeat©Kavita Krishnan

Lessons from Hungary’s vote and Orbán’s defeat

Kavita Krishnan

Feminist activist

and writer whose forthcoming book

is ‘The Global De-Democratisation Project: Script,

Actors, Enablers’

Hungarian voters have swept their far-right strongman Viktor Orbán out of office, ending his 16-year run as Prime Minister and electoral autocrat. Here are six lessons the world can take from them.

First, an illiberal democracy can be ousted in elections. Mr. Orbán prepared the model for what he called ‘illiberal democracy’ (or electoral autocracy), emulated by many others including Donald Trump and Narendra Modi. Such regimes create an impression of the Great Leader’s unstoppable popularity and electoral invincibility — or what we may call the ‘aayega to Orbán hi’ effect. This produces apathy: voting is either a display of fealty, or an exercise in futility.

Hungarians have shattered that illusion, and India must take note.

Democratic resilience affirmed

Second, obituaries to modern universal democracy are premature. Realist experts, as well as illiberal leaders and ideologues, tell us that democracy has no universal validity, it is elitist and unpopular with the majority, even in the West, as proved by popular mandates for Brexit, Mr. Trump, Mr. Orbán,and Mr. Modi, and the stability of the Chinese and Russian regimes.

Péter Magyar, who defeated Mr. Orban, is probably as bad on LGBTQIA+ rights as Mr. Orbán and worse on immigration. But the election is not about him. It is about Hungarians affirming, for all of us, that a majority can vote against majoritarianism; that regime change against tyrants is an irrepressible human urge.

Third, a mandate for Ukraine. What is self-evident in Europe might be less so in India; Ukraine won the Hungarian election.

On winning the 2022 elections, Mr. Orbán claimed to have ‘overpowered’ not only his immediate rivals but also Ukrainian President Volodymyr Zelenskyy. Going by his party’s 2026 campaign billboards, a visitor could be forgiven for assuming that Mr. Orbán’s rival was Mr. Zelenskyy, not Mr. Magyar. Mr. Orbán asked Hungarian voters, ‘Who should form government: Zelenskyy or me?’

He blamed Hungary’s economic crisis on European Union (EU) aid to Ukraine — a pretext for a ‘peace plan’ that was a wishlist by Russian President Vladimir Putin. It is telling that Hungarian voters rebuffed this notion, despite it being legitimised by some geopolitical and economic pundits.

Instead, Hungarians blamed the wrecked economy on Mr. Orbán’s corrupt cronyism that was inseparable from his position as Mr. Putin’s Praetor in Europe. He used Russian oil profits to bankroll ‘Europe’s richest far-right think tank’, which funnelled funds to parties such as Reform UK.

United States Vice-President J.D. Vance boasts that cutting off aid to Ukraine is ‘one of the proudest’ achievements of the Trump administration. To him, as to much of Europe’s far-right, a Russian victory over Ukraine would be a victory for what Mr. Vance, in his electoral endorsement of Mr. Orbán, called the ‘defence of Western/Christian civilisation and values’.

Like Mr. Trump and Mr. Putin, Israeli Prime Minister Benjamin Netanyahu too endorsed Mr. Orbán because he supports the project of folding Europe into a Russia-led Christian white-supremacist Eurasia, away from the ‘evil, globalist’ European Union.

Some of the accusations made

Fourth, regime change accusations are confessions. Mr. Vance accused the EU of “one of the worst examples of foreign election interference”. Mr. Orbán accused Ukraine of funding the opposition party Tisza, just as he has blamed Pride march protests on ‘regime change’ and ‘colonial’ interference by the EU. As is so often the case, the shrillest accusations are often confessions. Not only were Mr. Netanyahu, Mr. Trump and Mr. Vance star campaigners for Mr. Orbán, but he also invited Russian intelligence operatives and experts in online disinformation to run large-scale fake news campaigns. The Russian embassy itself stands accused of running a pro-Orbán influence operation.

Fifth, Mr. Orbán lost power, Chinese President Xi Jinping lost a friend. Mr. Xi personally called Mr. Orbán a friend. In 2024, when he visited Hungary, the police cracked down on Tibetans to prevent any protests. This friendship was not just pragmatic, it was ideological. The founder of a leading media platform in China, Eric Xun Li, writes in an international left-wing journal that while Mr. Trump’s MAGA movement sees China as a rival, it shares China’s view of Ukraine, Europe, and universalist democracy, as do Mr. Putin and Mr. Orbán. He enthuses, “Hungary stands out as the most pro-China government in Europe”, and is also “the country most closely aligned with Russia”.

Mr. Xi has extolled the ‘win-win cooperation’ and ‘all-weather’ partnership between Hungary and China. But Hungarians noticed that the Belt and Road Initiative projects were ‘win-win’ for Mr. Orbán’s childhood friend and Hungary’s richest businessman, Lőrinc Mészáros, and ‘lose-lose’ for Hungary’s economy.

Despite fierce protests by Hungarian students, the Orbán regime went ahead with a project backed personally by Mr. Xi: a campus of Shanghai’s Fudan University in Hungary. Pre-tax construction costs for this campus were “estimated at $1.8 billion, more than the Hungarian government spent on its entire higher-education system in 2019”.

Sustain the momentum

Sixth, it is time to discard the ‘West vs rest’ world map. We are accustomed and thus attached to a West versus rest map of the world. But there is no room on that map for Hungary, which was the battleground to decide if Europe should be a de-democratised outpost for Mr. Trump, Mr. Netanyahu, Mr. Putin and Mr. Xi. Mr. Orbán was the sole European leader with the distinction of flouting International Criminal Court arrest warrants for both Mr. Netanyahu and Mr. Putin on genocide charges.

Hungarians defeated not just a national tyrant but also an illiberal international alliance. One hopes that pro-democracy people of the world will unite to do the same.

Hungarians have defeated a national autocrat and challenged a broader illiberal international alliance

Costs and wages

Costs and wages

Governments must not view labour unrest as a law-and-order problem

The ongoing factory workers’ protests in Noida’s industrial belt are one of the largest industrial labour mobilisations in recent times. Violence has been documented as well: stone-pelting and attempts to breach police barricades, as well as a brutal police lathicharge. After Haryana hiked wages for workers by 35% following protests in Faridabad, Gurugram, and Manesar, workers in Noida realised that their own wages were lower, a situation exacerbated by the pinch in LPG supplies. Trade unions have demanded ₹18,000 to ₹25,000 a month — which the Uttar Pradesh government’s interim hike of around 21% did not meet — and fixed working hours and holidays and overtime pay. The new Labour Codes that the Union government enforced from late 2025 allow a 12-hour single workday and specify wage floors but not actual wages, leaving them to the States. As a result, the Codes have allowed employers in certain States to extract more work from the longer workday at or near the statutory minimum pay. The share of contract labour in the formal manufacturing sector in India is the highest since 1997-98. Ironically, the provisions of the Labour Codes encourage the sector to persist with contract labour rather than appreciate job security, while also imposing limits on worker strikes. These, together with the energy crisis and increasing food prices, precipitated the protests.

In 2024, the Samsung workers’ strike in Sriperumbudur, Tamil Nadu, was similarly over low wages, unpaid overtime, and the company’s refusal to recognise unions. More recently, workers at the IOCL Panipat refinery went on strike demanding an eight-hour workday, better wages, and safer working conditions, as did workers at the NTPC plant in Patratu, and Adani’s Raikheda plant in Raipur. This is practically a wave in the Labour Codes regime, showing that labour rights are paper tigers — exacerbated by Yogi Adityanath’s claim that the protests were a conspiracy, followed by the interim hike. A worker who spends one-sixth of his monthly income on cooking costs alone does not need to be radicalised to understand that his wage is insufficient. Further, neither the State nor the Centre responded substantively to residential societies barring domestic workers who had joined the protests by displaying their photographs at the gates — a serious civil rights infraction. The Indian Labour Conference has not convened since 2015, and the Codes were passed without the tripartite consultation that it would have facilitated. The solution to the agitation, in sum, is simple: institute humane working hours and wages, and institute genuine labour reform that is well enforced. The problem only looks complicated because the government is dragging its feet.

https://epaper.thehindu.com/reader

ചെലവുകളും വേതനവും: തൊഴിലാളി പ്രതിഷേധങ്ങളെ ക്രമസമാധാന പ്രശ്നമായി സർക്കാർ കാണരുത്

​നോയിഡയിലെ വ്യവസായ മേഖലയിൽ നടന്നു വരുന്ന തൊഴിലാളി പ്രതിഷേധങ്ങൾ സമീപകാലത്തെ ഏറ്റവും വലിയ തൊഴിലാളി മുന്നേറ്റങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്. കല്ലേറ്, പോലീസ് ബാരിക്കേഡുകൾ തകർക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ, പോലീസിന്റെ ക്രൂരമായ ലാത്തിച്ചാർജ് തുടങ്ങി അക്രമാസക്തമായ സംഭവങ്ങളും ഇവിടെ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ഫരീദാബാദ്, ഗുരുഗ്രാം, മനേസർ എന്നിവിടങ്ങളിലെ പ്രതിഷേധങ്ങളെത്തുടർന്ന് ഹരിയാന സർക്കാർ തൊഴിലാളികളുടെ വേതനം 35% വർദ്ധിപ്പിച്ചിരുന്നു. ഇതിന് പിന്നാലെയാണ് നോയിഡയിലെ തൊഴിലാളികൾ തങ്ങളുടെ വേതനം വളരെ കുറവാണെന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞത്. പാചകവാതക ക്ഷാമം കൂടിയായതോടെ ഇവരുടെ ജീവിതം കൂടുതൽ ദുസ്സഹമായി. മാസം 18,000 രൂപ മുതൽ 25,000 രൂപ വരെ വേതനം വേണമെന്നാണ് ട്രേഡ് യൂണിയനുകളുടെ ആവശ്യം. എന്നാൽ ഉത്തർപ്രദേശ് സർക്കാർ നൽകിയ 21% ഇടക്കാല വർദ്ധനവ് ഇതിന് പര്യാപ്തമായിരുന്നില്ല. നിശ്ചിത ജോലി സമയം, അവധി ദിവസങ്ങൾ, ഓവർടൈം വേതനം എന്നിവയും അവർ ആവശ്യപ്പെടുന്നു.

​2025 അവസാനത്തോടെ കേന്ദ്ര സർക്കാർ നടപ്പിലാക്കിയ പുതിയ ലേബർ കോഡുകൾ (തൊഴിൽ നിയമങ്ങൾ) പ്രതിദിനം 12 മണിക്കൂർ വരെ ജോലി ചെയ്യാൻ അനുമതി നൽകുന്നുണ്ട്. ഇവ അടിസ്ഥാന വേതനം നിശ്ചയിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും യഥാർത്ഥ വേതനം നിശ്ചയിക്കാനുള്ള അധികാരം സംസ്ഥാനങ്ങൾക്കാണ് വിട്ടു നൽകിയിരിക്കുന്നത്. ഇതിന്റെ ഫലമായി പല സംസ്ഥാനങ്ങളിലും തൊഴിലുടമകൾ കുറഞ്ഞ വേതനത്തിന് തൊഴിലാളികളെ കൊണ്ട് കൂടുതൽ സമയം ജോലി ചെയ്യിക്കുന്ന സാഹചര്യം നിലവിലുണ്ട്. 1997-98 കാലഘട്ടത്തിന് ശേഷം ഇന്ത്യയിലെ സംഘടിത നിർമ്മാണ മേഖലയിൽ കരാർ തൊഴിലാളികളുടെ എണ്ണം ഏറ്റവും ഉയർന്ന നിലയിലാണ്. തൊഴിൽ സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കുന്നതിന് പകരം കരാർ സമ്പ്രദായം തുടരാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നതാണ് പുതിയ നിയമങ്ങൾ എന്നത് വിരോധാഭാസമാണ്. കൂടാതെ പണിമുടക്കുകൾക്ക് നിയന്ത്രണങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. ഊർജ്ജ പ്രതിസന്ധിയും വർദ്ധിച്ചു വരുന്ന ഭക്ഷണസാധനങ്ങളുടെ വിലയും ഈ പ്രതിഷേധങ്ങൾക്ക് ആക്കം കൂട്ടി.

​2024-ൽ തമിഴ്‌നാട്ടിലെ ശ്രീപെരുമ്പത്തൂരിലുള്ള സാംസങ് തൊഴിലാളികൾ നടത്തിയ സമരവും കുറഞ്ഞ വേതനം, ശമ്പളമില്ലാത്ത അധിക ജോലി, യൂണിയനുകൾക്ക് അംഗീകാരം നൽകാത്തത് എന്നിവയ്ക്കെതിരെയായിരുന്നു. സമാനമായി പാനിപ്പത്തിലെ ഐ.ഒ.സി.എൽ റിഫൈനറി, പത്രതുവിലെ എൻ.ടി.പി.സി പ്ലാന്റ്, റായ്പൂരിലെ അദാനിയുടെ റായ്ഖേഡ പ്ലാന്റ് എന്നിവിടങ്ങളിലും എട്ട് മണിക്കൂർ ജോലി സമയം, മികച്ച വേതനം, സുരക്ഷിതമായ ജോലി സാഹചര്യം എന്നിവ ആവശ്യപ്പെട്ട് സമരങ്ങൾ നടന്നു. പുതിയ തൊഴിൽ നിയമങ്ങൾക്ക് കീഴിൽ തൊഴിലാളി അവകാശങ്ങൾ വെറും കടലാസ് പുലികളാണെന്ന് ഇത് തെളിയിക്കുന്നു. പ്രതിഷേധങ്ങൾ ഗൂഢാലോചനയാണെന്ന മുഖ്യമന്ത്രി യോഗി ആദിത്യനാഥിന്റെ പ്രസ്താവനയും തുടർന്നുണ്ടായ നാമമാത്രമായ വർദ്ധനവും സ്ഥിതിഗതികൾ വഷളാക്കി. തന്റെ മാസവരുമാനത്തിന്റെ ആറിലൊന്ന് പാചക ചെലവിനായി മാത്രം ചിലവാക്കുന്ന ഒരു തൊഴിലാളിക്ക്, തന്റെ വേതനം അപര്യാപ്തമാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കാൻ ആരുടെയും പ്രേരണ ആവശ്യമില്ല.

​സമരത്തിൽ പങ്കെടുത്ത ഗാർഹിക തൊഴിലാളികളുടെ ചിത്രങ്ങൾ ഗേറ്റുകളിൽ പ്രദർശിപ്പിച്ചു കൊണ്ട് റസിഡൻഷ്യൽ സൊസൈറ്റികൾ അവർക്ക് വിലക്കേർപ്പെടുത്തിയ നടപടിയിൽ കേന്ദ്ര-സംസ്ഥാന സർക്കാരുകൾ കാര്യമായി ഇടപെട്ടില്ല. ഇത് ഗുരുതരമായ പൗരാവകാശ ലംഘനമാണ്. 2015-ന് ശേഷം ഇന്ത്യൻ ലേബർ കോൺഫറൻസ് ചേർന്നിട്ടില്ല. മൂന്നു കക്ഷികൾ (സർക്കാർ, തൊഴിലുടമ, തൊഴിലാളി) തമ്മിലുള്ള ചർച്ചകൾ കൂടാതെയാണ് പുതിയ നിയമങ്ങൾ പാസാക്കിയത്. ഈ പ്രശ്നത്തിനുള്ള പരിഹാരം ലളിതമാണ്: മാനുഷികമായ ജോലി സമയവും വേതനവും നടപ്പിലാക്കുക, കൃത്യമായ രീതിയിലുള്ള തൊഴിൽ പരിഷ്കാരങ്ങൾ ഉറപ്പാക്കുക. സർക്കാർ ഈ കാര്യത്തിൽ കാണിക്കുന്ന മെല്ലെപ്പോക്ക് മാത്രമാണ് പ്രശ്നത്തെ സങ്കീർണ്ണമാക്കുന്നത്.

Why Noida’s factory unrest is about more than just wages

Even after the post-protest revision of wages, workers argue that the increase is nominal and that they are constrained by high cost-of-living

Devyanshi Bihani

The streets of Noida’s industrial belt saw scenes of unrest on April 13 as protesting factory workers set vehicles ablaze, hurled stones, and clashed with the police. Workers from multiple units gathered in large numbers, accusing employers of low wages, irregular payments, and exploitative practices. The protests point to a structural issue in India’s labour market, where industries may be formally registered, but workers within them often lack basic protections such as written contracts and social security.

Data shows that even among regular wage and salaried workers in non-agricultural sectors, informality remains widespread. In 2025, about 58.2% of workers had no written job contract, while 51.7% were not eligible for any social security benefits. In addition, 47.3% were not eligible for paid leave. This means that a significant section of workers employed in formal establishments are, in practice, informally employed.

The extent of this informalisation varies across States (Chart 1). Uttar Pradesh, where the Gautam Buddha Nagar (Noida) protests took place, stands out on multiple indicators. Around 67.8% of regular workers in the State had no written contract, 62.4% were not eligible for paid leave, and 59.2% lacked access to any specified social security benefit. Further, 46.3% of workers in the State were simultaneously without a written contract, paid leave, and social security — among the highest proportions across States. Bihar, Chhattisgarh and Rajasthan also report high levels of deprivation across these indicators.

One factor underlying this trend is the growing reliance on contract labour. Data indicates that the share of contract workers in total industrial employment has risen steadily over the past decade, from about 35% in 2014-15 to 42% in 2023-24 (Chart 2). This suggests a structural shift in employment practices, with firms increasingly relying on intermediaries to hire workers. Workers hired through contractors are less likely to have written agreements, paid leave, or access to social security schemes such as Employees’ State Insurance (ESI). This helps explain the contradiction at the centre of the Noida protests: workers employed within formal factories demanding basic protections typically associated with formal employment. The Centre of Indian Trade Unions (CITU) president, Sudip Dutta, pointed to broader concerns around workplace conditions, including long hours in difficult environments, lack of basic facilities, and how contract workers are vulnerable to arbitrary dismissals. He argued that the increasing reliance on contract labour has weakened the enforcement of labour protections on the ground.

While the increase in minimum wages (Chart 3) appears significant, it is because the base wage itself is very low. For instance, in Delhi, monthly wages for unskilled workers rose from ₹9,568 in April 2016 to ₹18,456 in April 2025 which is an increase of about 92.9%. In Haryana, wages were increased only by about 39% between 2016 and 2025. However, following the recent labour unrest reported from Manesar, Faridabad, and Gurugram, the State announced a revision of around 35% over the previous year, taking the overall increase since 2016 to about 88.6%.

In Uttar Pradesh, the minimum wage for unskilled workers rose from ₹7,107 in April 2016 to ₹11,313 in April 2026. The wage revision announced by Haryana on April 9, triggered protests in Noida, prompting the Uttar Pradesh government to announce an interim solution late that night. The State announced an interim increase of up to 21% for unskilled workers in industrial areas such as Noida and Ghaziabad, raising wages from ₹11,313 to ₹13,690 per month. It is also important to note that minimum wages in Uttar Pradesh vary by location. Workers in industrial districts such as Gautam Buddha Nagar and Ghaziabad receive higher wages than those in municipal areas and other districts.

However, nominal wage increases tell only part of the story. Consumer prices for industrial workers, a key measure of inflation, have also risen significantly over the same period (Chart 4). Based on CPI-IW data from the Labour Bureau, price increases across key Delhi-NCR industrial centres range from about 43.7% to 52.7% since 2016. In Delhi, the increase stands at about 43.7%, while in Gurugram and Ghaziabad, it exceeds 50%. Across Uttar Pradesh’s industrial centres including Kanpur, Lucknow, Varanasi and Agra, the increase ranges from about 49.8% to 51.5%. Even after the post-protest revision, workers argue that the increase in wage is nominal and that they are constrained by costs of living.

The pressure has intensified in recent months, as several industrial units have been affected by rising input costs. First due to U.S. tariffs and more recently due to disruptions linked to the Strait of Hormuz. But trade unions argue that the burden is being disproportionately passed on to labour. “Whatever be the pressure over the industries… it cannot be transferred to the workers,” the CITU leader said. For workers, many of whom are migrants, the impact is immediate and visible in everyday expenses. “Which worker has an LPG connection?..They rely on the retail market,” he said, adding that the cost of cooking fuel has risen around ₹3,000-₹4,000 in the last month.

Data suggests that the issue is not merely about wages, but about the nature of employment itself.

(Inputs from Mayank Kumar and Ashok Kumar)

data point

നൽകിയിട്ടുള്ള ലേഖനത്തിന്റെ മലയാളം പരിഭാഷ താഴെ നൽകുന്നു:

**എന്തുകൊണ്ട് നോയിഡയിലെ ഫാക്ടറി പ്രതിഷേധങ്ങൾ ? വെറും ശമ്പള വർദ്ധനവിന് വേണ്ടിയുള്ളത് മാത്രമല്ല?**

പ്രതിഷേധങ്ങൾക്ക് ശേഷം ശമ്പളം പരിഷ്കരിച്ചെങ്കിലും, ഈ വർദ്ധനവ് നാമമാത്രമാണെന്നും ജീവിതച്ചെലവ് വർദ്ധിക്കുന്നത് തങ്ങളെ ശ്വാസം മുട്ടിക്കുന്നു എന്നുമാണ് തൊഴിലാളികളുടെ വാദം.

ഏപ്രിൽ 13-ന് നോയിഡയിലെ വ്യവസായ മേഖലയിൽ തൊഴിലാളികൾ വാഹനങ്ങൾ തീയിടുകയും കല്ലെറിയുകയും പോലീസുമായി ഏറ്റുമുട്ടുകയും ചെയ്തതോടെ വലിയ സംഘർഷാവസ്ഥയാണ് നിലനിന്നത്. കുറഞ്ഞ വേതനം, ശമ്പളം നൽകുന്നതിലെ ക്രമക്കേടുകൾ, ചൂഷണം എന്നിവ ആരോപിച്ച് നിരവധി യൂണിറ്റുകളിൽ നിന്നുള്ള തൊഴിലാളികൾ പ്രതിഷേധവുമായി രംഗത്തിറങ്ങി. ഇന്ത്യയിലെ തൊഴിൽ വിപണിയിലെ ഘടനാപരമായ പ്രശ്നങ്ങളിലേക്കാണ് ഈ പ്രതിഷേധങ്ങൾ വിരൽ ചൂണ്ടുന്നത്. വ്യവസായ സ്ഥാപനങ്ങൾ ഔദ്യോഗികമായി രജിസ്റ്റർ ചെയ്യപ്പെട്ടവയാണെങ്കിലും, അവിടെ ജോലി ചെയ്യുന്നവർക്ക് രേഖാമൂലമുള്ള കരാറുകളോ സാമൂഹിക സുരക്ഷാ ആനുകൂല്യങ്ങളോ ലഭിക്കുന്നില്ല.

കാർഷികേതര മേഖലയിലെ സ്ഥിരം ശമ്പളക്കാരായ തൊഴിലാളികൾക്ക് ഇടയിൽ പോലും അനൗദ്യോഗിക തൊഴിൽ രീതികൾ വ്യാപകമാണെന്ന് കണക്കുകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു. 2025-ലെ കണക്കനുസരിച്ച്, ഏകദേശം 58.2% തൊഴിലാളികൾക്കും രേഖാമൂലമുള്ള തൊഴിൽ കരാറില്ല. 51.7% പേർക്ക് സാമൂഹിക സുരക്ഷാ ആനുകൂല്യങ്ങളില്ല, 47.3% പേർക്ക് ശമ്പളത്തോടു കൂടിയ അവധിക്ക് അർഹതയുമില്ല. അതായത്, ഔദ്യോഗിക സ്ഥാപനങ്ങളിൽ ജോലി ചെയ്യുന്ന വലിയൊരു വിഭാഗം തൊഴിലാളികൾ പ്രായോഗികമായി അനൗദ്യോഗിക മേഖലയിൽ എന്ന പോലെയാണ് കഴിയുന്നത്.

ഈ സാഹചര്യം ഓരോ സംസ്ഥാനത്തും വ്യത്യസ്തമാണ്. നോയിഡ ഉൾപ്പെടുന്ന ഉത്തർപ്രദേശിൽ സ്ഥിതി കൂടുതൽ ദയനീയമാണ്. അവിടെ 67.8% തൊഴിലാളികൾക്ക് കരാറില്ല, 62.4% പേർക്ക് ശമ്പളത്തോടു കൂടിയ അവധിയില്ല. ബിഹാർ, ഛത്തീസ്ഗഡ്, രാജസ്ഥാൻ എന്നീ സംസ്ഥാനങ്ങളിലും സമാനമായ അവസ്ഥയാണ്.

കരാർ തൊഴിലാളികളെ (Contract Labour) അമിതമായി ആശ്രയിക്കുന്നതാണ് ഇതിന്റെ പ്രധാന കാരണം. വ്യവസായ മേഖലയിലെ കരാർ തൊഴിലാളികളുടെ എണ്ണം 2014-15-ൽ 35% ആയിരുന്നത് 2023-24-ൽ 42% ആയി വർദ്ധിച്ചു. ഇടനിലക്കാർ വഴി തൊഴിലാളികളെ നിയമിക്കുന്ന രീതി കമ്പനികൾ വ്യാപകമാക്കുകയാണ്. ഇവർക്ക് കൃത്യമായ കരാറുകളോ ഇ.എസ്.ഐ (ESI) പോലുള്ള ആനുകൂല്യങ്ങളോ ലഭിക്കാറില്ല. നോയിഡ പ്രതിഷേധത്തിന്റെ കാതലും ഇതുതന്നെയാണ്: ഔദ്യോഗിക ഫാക്ടറികളിൽ ജോലി ചെയ്യുമ്പോഴും അടിസ്ഥാന അവകാശങ്ങൾക്കായി അവർക്ക് തെരുവിൽ ഇറങ്ങേണ്ടി വരുന്നു. മോശമായ ജോലി സാഹചര്യങ്ങളും, അകാരണമായി പിരിച്ചു വിടാനുള്ള സാധ്യതയും കരാർ തൊഴിലാളികളെ കൂടുതൽ ദുർബലരാക്കുന്നു എന്ന് സി.ഐ.ടി.യു (CITU) പ്രസിഡന്റ് സുദീപ് ദത്ത ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

കുറഞ്ഞ വേതനത്തിൽ (Minimum Wage) ഉണ്ടായ വർദ്ധനവ് വലുതായി തോന്നാമെങ്കിലും, അടിസ്ഥാന ശമ്പളം തന്നെ വളരെ കുറവായതിനാലാണിത്. ഉദാഹരണത്തിന്, ഡൽഹിയിൽ 2016-ൽ ₹9,568 ആയിരുന്ന വേതനം 2025-ൽ ₹18,456 ആയി വർദ്ധിച്ചു (ഏകദേശം 92.9% വർദ്ധനവ്). ഹരിയാനയിൽ ഈ കാലയളവിൽ വർദ്ധനവ് കുറവായിരുന്നുവെങ്കിലും, സമീപകാല പ്രതിഷേധങ്ങളെത്തുടർന്ന് സർക്കാർ 35% വർദ്ധനവ് കൂടി പ്രഖ്യാപിച്ചതോടെ മൊത്തം വർദ്ധനവ് 88.6% ആയി.

ഉത്തർപ്രദേശിൽ അവിദഗ്ദ്ധ തൊഴിലാളികളുടെ വേതനം 2016-ൽ ₹7,107 ആയിരുന്നത് 2026 ഏപ്രിലിൽ ₹11,313 ആയി ഉയർന്നു. ഹരിയാനയുടെ വേതന വർദ്ധനവ് നോയിഡയിലെ തൊഴിലാളികളെ പ്രകോപിപ്പിക്കുകയും അവർ പ്രതിഷേധത്തിലേക്ക് നീങ്ങുകയും ചെയ്തു. ഇതിനെ തുടർന്ന്, നോയിഡ ഗാസിയാബാദ് മേഖലകളിലെ തൊഴിലാളികൾക്ക് 21% ഇടക്കാല വർദ്ധനവ് ഉത്തർപ്രദേശ് സർക്കാർ പ്രഖ്യാപിച്ചു. ഇതനുസരിച്ച് ശമ്പളം ₹11,313-ൽ നിന്ന് ₹13,690 ആയി ഉയരും.

എങ്കിലും, ശമ്പളത്തിലെ ഈ വർദ്ധനവ് പണപ്പെരുപ്പവുമായി തട്ടിച്ചു നോക്കുമ്പോൾ തുച്ഛമാണ്. 2016 മുതൽ ഡൽഹി-എൻ.സി.ആർ മേഖലയിലെ ജീവിതച്ചെലവ് (CPI-IW) 43.7% മുതൽ 52.7% വരെ വർദ്ധിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഉത്തർപ്രദേശിലെ പ്രധാന വ്യവസായ കേന്ദ്രങ്ങളിൽ ഇത് 50 ശതമാനത്തോളമാണ്. അതിനാൽ തന്നെ ശമ്പള വർദ്ധനവ് നാമമാത്രമാണെന്നും വർദ്ധിച്ചു വരുന്ന ജീവിതച്ചെലവ് താങ്ങാനാവുന്നില്ലെന്നും തൊഴിലാളികൾ പരാതിപ്പെടുന്നു.

അടുത്തിടെയുണ്ടായ രാജ്യാന്തര വ്യാപാര തടസ്സങ്ങളും ഇന്ധനവില വർദ്ധനയും വ്യവസായങ്ങളെ ബാധിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, ഇതിന്റെ ആഘാതം തൊഴിലാളികളുടെ മേൽ അടിച്ചേൽപ്പിക്കാൻ കഴിയില്ലെന്ന് യൂണിയനുകൾ വാദിക്കുന്നു. പല തൊഴിലാളികളും കുടിയേറ്റക്കാരാണ്, അവർക്ക് പാചകവാതക കണക്ഷനുകൾ പോലും ലഭ്യമല്ല. റീട്ടെയിൽ വിപണിയിൽ നിന്ന് ഇന്ധനം വാങ്ങേണ്ടി വരുന്നതിനാൽ അവരുടെ മാസച്ചെലവ് കഴിഞ്ഞ മാസങ്ങളിൽ മാത്രം ₹3,000-₹4,000 കണ്ട് വർദ്ധിച്ചിട്ടുണ്ട്.

ചുരുക്കത്തിൽ, നോയിഡയിലെ പ്രശ്നം കേവലം ശമ്പളത്തെ കുറിച്ച് മാത്രമല്ല, അത് തൊഴിലിന്റെ സ്വഭാവത്തെയും തൊഴിലാളികൾക്ക് ലഭിക്കേണ്ട മാന്യമായ പരിഗണനയെയും കുറിച്ചുള്ളതാണ്.

Differentiating welfare and developmentM. Suresh Babu

Differentiating welfare and development

M. Suresh Babu

Director, Madras Institute of Development Studies. The views expressed are personal

In contemporary democratic politics, development has emerged as a central electoral promise, often framed as a politically resonant goal that transcends ideological divides. Political actors deploy the language of development to signal commitments to economic growth, infrastructure expansion, employment generation, and improved public services, thereby appealing to a broad spectrum of voters. In India, development- oriented campaigns have increasingly emphasised visible and tangible outcomes such as infrastructure, roads, housing etc. However, the political assurance of development can obscure distributional concerns, mask inequalities, or reduce complex socio-economic challenges to simplified slogans. Political parties’ claims of delivering development are ridden with confusion between welfare and development and the pace with which development manifests.

Complementary but different

The confusion between welfare and development arises from their frequent overlap in political and policy discourse. Welfare typically refers to immediate, redistributive interventions aimed at alleviating poverty, reducing vulnerability, and ensuring basic needs such as food security, income support, and access to essential services. Development, in contrast, denotes a broader, long-term process of structural transformation involving sustained economic growth, productivity enhancement, and expansion of human capabilities. However, in practice, the boundaries between the two often blur. This conflation is evident in the Indian context, where large-scale social protection programmes coexist with ambitions of rapid economic growth. The persistence of confusion lies in the differing time horizons and objectives: welfare is often short-term and consumption-oriented, while development is long-term and production-oriented. A more coherent approach requires recognising welfare and development as complementary rather than interchangeable.

Tensions persist between welfare provisioning and development objectives, particularly in the context of fiscal constraints and concerns about efficiency. Excessive redistribution may distort incentives and crowd out productive investment. The design and quality of welfare programmes are critical determinants of their developmental impact, as poorly designed interventions may lead to leakages, exclusion errors, and limited effectiveness.

Political claims of delivering development often refer to short-term visible outcomes. Development is best understood as an incremental and long-term process rather than a series of discrete, short-term achievements. It involves the gradual transformation of economic structures, institutional capacities, and social outcomes over extended periods, often spanning decades. Unlike episodic policy successes or visible infrastructure projects, development unfolds through cumulative improvements in productivity, human capital, technological adoption, and governance systems. Scholars have emphasised the role of institutions in shaping this evolutionary trajectory, highlighting that sustainable development depends on the slow consolidation of rules, norms, and state capacity. Similarly, the capability approach associated with Amartya Sen underscores that expanding human freedoms — through education, health, and social inclusion —is a gradual process requiring sustained public investment and policy continuity. This perspective cautions against viewing development through the lens of immediate outcomes or electoral cycles, and instead frames it as a continuous, path-dependent process where incremental gains, if consistently reinforced, lead to substantive and durable transformations. The notion of “quick development” as promised by political parties reflects a persistent fallacy in policy and political discourse, rooted in the expectation that complex transformations can be achieved within short time frames.

Dangers of welfare populism

Public goods such as quality schooling, public health systems, infrastructure, and rule of law are generally more conducive to long-term development than welfare populism. They raise productivity and generate broad, economy-wide benefits over time. Because they are non-excludable and produce strong positive externalities, their impact tends to be durable, cumulative, and inclusive. In contrast, populist ‘development welfarism’ such as politically motivated transfers which include free electricity, loan waivers, or cash handouts prioritise immediate consumption gains and electoral appeal. While these measures can provide short-term relief, they often do not expand productive capacity. Importantly when overused, they can strain public finances and crowd out investment in public goods. However, well-designed welfare schemes such as nutrition support, employment guarantees, or basic income floors can enhance human capabilities, reduce vulnerability, and even improve productivity. The problem is not welfare per se, but populist and fiscally unsustainable welfare that substitutes for, rather than complements, development.

Conflating populist welfare promises and long-term development goals poses significant risks as it prioritises short-term political gains over long-term economic capacity. The challenge for policymakers lies in designing welfare systems that are fiscally sustainable, institutionally robust, and aligned with long-term objectives. It is time that election manifestos acknowledge this and embark on refinements.

Conflating populist welfare promises and long-term development goals poses significant risks as it prioritises short-term political gains over long-term economic capacity